مجله حقوقي دلتا

اگر خريداران در معامله‌اي كه انجام مي‌شود دو نفر هستند و چكي كه پرداخت مي‌شود متعلق به يكي از خريداران است، لازم است خريدار ديگر هم پشت برگه چك را به عنوان ضامن امضا كند و در قرارداد نيز ميزان بدهي او مشخص شود.

چك از جمله اسنادي است كه امروزه در معاملات از جمله خريد و فروش ملك رواج بسياري دارد. در اغلب معاملات مسكن حداقل يك برگ چك بين طرف‌هاي معامله رد و بدل مي‌شود. در برخي موارد در معاملات مسكن چك به عنوان مبلغ معامله مورد استفاده قرار مي‌گيرد و در اغلب موارد نيز تحت عنوان چك بيعانه، چك ضمانت تنظيم سند و … بين طرفين قرارداد استفاده مي‌شود. در اين نوشتار به بررسي نحوه صدور چك در معاملات مسكن پرداخته شده است. در ادامه با مجله حقوقي مجله دلتا همراه باشيد.

تعريف چك
چك برگه‌اي معتبر و قانوني است كه به دارنده چك مهلت بيشتري براي پرداخت مبلغ خريدي كه انجام داده مي‌دهد. قانون تجارت چك را اين گونه تعريف كرده: چك نوشته‌اي است كه به موجب آن صادر كننده وجوهي را كه نزد بانك دارد، به صورت كلي يا جزيي مي‌گيرد يا به ديگري واگذار مي‌كند.

نكات مهم صدور يا دريافت چك در معاملات مسكن:
۱. در زمان صدور چك سعي متن چك با دست خط و قلم صادركننده چك نوشته شود. همچنين براي دريافت چك اشخاص ديگر نيز اين مورد بايد رعايت شود، به اين صورت كه تمام متن چك توسط صاحب حساب آن نوشته شود تا ادعاي جعل در آن وجود نداشته باشد.

۲. ابتدا متن چك نوشته و بعد امضاء شود و از ثبت امضا و تاريخ، بدون تكميل متن چك خودداري گردد.

۳. از امضاهاي ساده كه به راحتي جعل مي‌شوند تا حد ممكن استفاده نشود و در زير امضا نام و نام خانوادگي صادركننده ذكر شود.

۴. در قسمت “در وجه “كه روي چك درج شده است اسم شخص دريافت كننده ذكر و از عبارت حامل استفاده نشود.

۵. به منظور جلوگيري از امكان انتقال چك توسط دارنده به ديگران علاوه برخط زدن حواله كرد يا آورنده، در متن چك عبارت غير قابل انتقال از طريق پشت نويسي (ظهر نويسي) نيز قيد شود. در اين صورت دارنده نمي‌تواند چك را به ديگري تسليم كند.

۶. براي حفظ حقوق فروشنده لازم است كليه ارقام و عبارات متن چك با خط صادر كننده و امضا آن در جلوي ديد وي درج شود.

۷. تاريخ چك با عدد و حروف توسط صادر كننده درج گردد.

۸. با توجه به اينكه يكي از شرايط قانوني لازم چك داشتن تاريخ صدور است، بنابراين توصيه مي‌شود چكي كه تاريخ در آن قيد نشده تحويل گرفته نشود.

۹. اگر خريداران در معامله‌اي كه انجام مي‌شود دو نفر هستند و چكي كه پرداخت مي‌شود متعلق به يكي از خريداران است، لازم است خريدار ديگر هم پشت برگه چك را به عنوان ضامن امضا كند و در قرارداد نيز ميزان بدهي او مشخص شود.

۱۰. اگر صادركننده چك زودتر از موعد سررسيد چك، به حساب دارنده‌ پول واريز كرده و يا از هر طريق مانند كارت به كارت وجه را به وي انتقال داده و درخواست برگرداندن لاشه چك را داشته باشد، در اين صورت دارنده بايد قبل از برگرداندن چك به او، ابتدا بررسي كند كه پول از حساب چه كسي به حساب وي منتقل شده است. زيرا ممكن است پول را شخص ديگري به حساب واريز كرده و شما به تصور اين كه وجه معامله را دريافت كرده‌ايد، اصل چك را به صاحب آن عودت دهيد.

املاك بازداشتي املاكي هستند كه خريد و فروش آن‌ها به واسطه دستور مقامات قضايي امكانپذير نيست. بازداشت ملك به دو صورت دائم و موقت صورت مي‌گيرد.

ملك بازداشتي از جمله املاكي است كه با دستور مقامات قضايي امكان معامله آن‌ها به صورت موقت يا دائمي وجود ندارد؛ اما گاهي افراد اقدام به فروش اين املاك مي‌كنند. در مجله دلتا به اين سؤالات پاسخ داده شده است. در ادامه با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد.

•بازداشت ملك چيست؟
•بازداشت دائم ملك
•بازداشت موقت ملك
•معامله ملك بازداشتي چه حكمي دارد؟
•الزام به تنظيم سند رسمي ملك بازداشتي

بازداشت ملك چيست ؟
املاك بازداشتي املاكي هستند كه خريد و فروش آن‌ها به واسطه دستور مقامات قضايي امكانپذير نيست. مشخصات املاك بازداشتي در دفتر مخصوصي در اداره ثبت قيد مي‌گردد و زماني كه استعلام ثبتي توسط دفترخانه صورت بگيرد، بازداشت بودن آن مشخص مي‌شود. به همين دليل همواره توصيه شده است افراد قبل از عقد قرارداد ، به يك دفترخانه اسناد رسمي در آن محل مراجعه و تقاضاي استعلام كنند تا در صورت نبودن مانع قانوني، اقدام به معامله ملك كنند. بازداشت ملك به دو صورت دائم و موقت صورت مي‌گيرد.

بازداشت دائم ملك
اين دسته از املاك معمولاً به نفع دولت مصادره مي­‌شوند و بعد از مراحل قانوني جزء اموال دولتي محسوب شده و ممكن است بعد از رفع بازداشت به صورت مزايده به فروش برسند؛ اما هر نوع معامله اعم از خريد يا فروش قبل از تعيين تكليف آن‌ها غير قانوني و باطل است. به طور مثال املاكي كه محل توليد مشروبات الكلي بوده يا ملكي كه از طريق پولشويي خريداري شده باشد از جمله موارد بازداشت دائم ملك هستند.

بازداشت موقت ملك
دسته ديگري از املاك بازداشتي به دستور مقامات قضايي به صورت موقت تا زمان صدور حكم نهايي بازداشت مي‌­شوند؛ براي مثال املاكي كه بابت ضمانت و كفالت از سوي مالك به مرجع قضايي معرفي مي‌شود تا دادگاه به طور موقت شخصي را آزاد كند. همچنين زماني كه طلبكار از بدهكار چك دارد و آن را برگشت زده، براي اطمينان از دريافت طلب خود، مي‌تواند قبل يا همزمان با طرح دعوا ملك او را بازداشت كند كه به اين امر تامين خواسته مي‌گويند. اگر بدهكار بدهي خود را بپردازد، با دستور قاضي ملك آزاد مي­‌شود.

مطلب پيشنهادي : براي كسب اطلاعات بيشتر در مورد معامله املاك، مطلب “ضرورت هاي انجام يك معامله ملكي” را مطالعه كنيد.

فروش ملك بازداشتي چه حكمي دارد ؟
خريد و فروش املاك بازداشتي ممنوع و باطل است. به اين معنا كه فروشنده حق انتقال آن را ندارد و خريدار، مالك ملك نمي‌شود. بنابراين اگر معامله‌اي صورت بگيرد، آن معامله باطل است. از طرفي ديگر اگر خريد و فروش اين‌گونه املاك آگاهانه صورت بگيرد، جرم محسوب مي‌شود.

الزام به تنظيم سند رسمي ملك بازداشتي
يكي از مهم‌ترين مشكلاتي كه هنگام خريد ملك، خريداران با آن مواجه مي‌شوند اين است كه فروشندگان از حضور در دفترخانه و تنظيم سند رسمي انتقال ملك خودداري مي‌كنند. اين در حالي است كه معمولا فروشنده مقدار زيادي از قيمت ملك را دريافت كرده است و به دلايل مختلف از جمله ادعاي بالا رفتن ارزش ملك يا عدم توانايي بر پرداخت بدهي بانك در مواردي كه ملك در رهن بانك قرار دارد، از انجام تعهد خود امتناع مي‌كند. بنابراين زماني كه خريدار و فروشنده قصد دارند معامله‌اي را انجام دهند اما هنوز مقدمات لازم را فراهم نكرده‌اند، بايد قراردادي منعقد كرده و در آن دو طرف متعهد شوند كه معامله را با شرايط معين و ظرف مهلت مشخص انجام دهند. در واقع خريدار قبل از انجام دادن معامله بايد مطمئن شود كه ملك مورد معامله، در رهن يا بازداشت نيست. در هر حال هرگاه مالك حاضر به امضاي سند انتقال به نام خريدار نشود، نماينده دادگاه سند انتقال را در دفتر اسناد رسمي به نام خريدار امضا مي‌كند. شايان ذكر است كه قبل از انجام دادن هر گونه معامله‌اي لازم است افراد اطمينان كسب كنند كه ملك بازداشتي نيست.

مطلب پيشنهادي : براي كسب اطلاعات بيشتر در مورد معامله املاك در رهن بانك، نوشتار ملك در رهن بانك را چطور معامله كنيم؟ مطالعه شود.

طلاق يكي از مهم‌ترين آسيب‌هاي اجتماعي به حساب مي‌آيد كه صدمات جبران ناپذيري را نه فقط براي زن و مرد و فرزندان، بلكه بر جامعه وارد مي‌كند. در ادامه معايب و مضرات طلاق توافقي ذكر شده است.

طلاق توافقي به نوعي از طلاق گفته مي‌شود كه با رضايت و توافق زن و مرد انجام مي‌گيرد. مي‌توان گفت توافقات اوليه زوج‌ها مراحل طلاق را آسان‌تر خواهد كرد ولي اين طلاق نيز معايبي دارد. در مجله دلتا به بررسي مزايا و مضرات طلاق توافقي از ديدگاه قانون پرداخته شده است. پس در ادامه با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد.

طلاق توافقي
در اين طلاق زن و مرد قبل از اينكه اقدام به شكايت و درخواست طلاق در دادگاه كنند، درباره كليه مسائل همانند مهريه ، حضانت و ملاقات فرزند، نفقه و هر مسأله ديگري كه به هر دو نفر و فرزندان آن‌ها مربوط مي‌شود با يكديگر به نتيجه و تفاهم مي‌رسند و با مراجعه به دادگاه خانواده و ارائه مدارك مورد نياز براي طلاق توافقي اقدام مي‌كنند.

مراحل طلاق توافقي
براي اين كار زن و مرد با ارائه مدارك لازم كه عبارتند از اصل عقدنامه يا رونوشت، اصل شناسنامه‌ها و كپي كارت ملي به دفتر خدمات الكترونيك قضايي مراجعه كرده و دادخواست مربوط به طلاق توافقي را ثبت مي‌كنند. بايد در دادخواست تمامي مواردي كه از قبل توافق شده ذكر شود.
در ادامه هر يك از زوج‌ها بايد فردي از خويشاوندان را به عنوان داور به دادگاه معرفي كند. شايان ذكر است اين داوران بايد با دو طرف صحبت كنند تا آن دو از تصميم خود مبني بر طلاق، منصرف شوند.

مطلب پيشنهادي : براي آشنايي بيشتر از نحوه معرفي داور به دادگاه مطلب ” داوري در طلاق چيست و چه مراحلي دارد؟ ” را مطالعه كنيد.

مضرات طلاق توافقي
طلاق يكي از مهم‌ترين آسيب‌هاي اجتماعي به حساب مي‌آيد كه صدمات جبران ناپذيري را نه فقط براي زن و مرد و فرزندان، بلكه بر جامعه وارد مي‌كند. در ادامه معايب و مضرات طلاق توافقي ذكر شده است.
۱. به دليل اين كه طلاق توافقي سريع‌تر از ساير طلاق‌هاي ديگر است و در احتمال تصميم گيري در واقع در اين شكل از جدايي زن و مرد هر كدام دلايلي براي طلاق دارند كه مي‌تواند آن‌ها را مجاب به جدايي كند.
۲. در طلاق توافقي شوهر هيچ اجبار و الزامي براي آمدن به محضر پس از صدور حكم طلاق ندارد، بنابراين بهتر است زوج ها، الزام رفتن به محضر را هم جزئي از تعهدات خود ذكر كنند تا بتوان از طريق دادگاه الزام شوهر را به آنچه تعهد داده درخواست كرد.

مزاياي طلاق توافقي
• كوتاه بودن زمان صدور گواهي مربوط براي جواز اجراي طلاق
• عدم تشكيل پرونده‌هاي متعدد در دادگستري
• جلوگيري از رجوع مكرر زن و مرد به دادگستري
• دخالت زوج‌ها در طلاق و صدور گواهي‌ عدم سازش
• درگيري كمتر و كاهش تنش ميان خانواده‌هاي زن و‌ مرد و فرزندان آن‌ها
• امكان حذف نام همسر سابق از شناسنامه
در نهايت اگر زن و مرد واقعا به اين نتيجه برسند كه ادامه زندگي با يكديگر مقدور نيست، طلاق توافقي يكي از بهترين راه حل‌هاي مواجهه با اين مشكل است.

يكي از نكاتي كه در ابتدا بايد توجه شود اين است كه خريدار و فروشنده بايد قولنامه را در دفتر اسناد رسمي تنظيم و در غير اين صورت، لازم است سه نفر شاهد قولنامه را امضاء كنند.

خريد خودرو از معاملات رايج و البته بسيار مهمي است كه اگر افراد دقت نكنند ممكن است دچار دردسر و مشكلات فراواني شوند. در اين نوشتار مهم‌ترين نكات حقوقي خريد خودرو دست دوم كه لازم است رعايت شود، توضيح داده شده است. در ادامه با مجله حقوقي مجله دلتا همراه باشيد.

معامله خودرو دست دوم
اولين و مهم‌ترين موردي كه بايد به دقت بررسي شود يا به عبارت ديگر از قوانين فروش خودرو به شمار مي‌آيد، بررسي كامل و دقيق سند خودرو است. سند خودرو بايد در هنگام معامله به نام فروشنده باشد و خريدار بايد تمام اسناد مالكيت خودرو را به دقت بررسي كنيد.

قولنامه خريد ماشين دست دوم
در صورت توافق اوليه بين خريدار و فروشنده، برگه‌اي تنظيم مي‌كنند كه قولنامه گفته مي‌شود. در خريد خودروي دست دوم بايد تمام توافقات در قولنامه به طور دقيق و واضح ذكر شود. همچنين بايد در قولنامه قيد شود كه عوارض و ماليات‌ها را فروشنده پرداخت خواهد كرد. خريدار و فروشنده بايد قولنامه خريد را در دفتر اسناد رسمي تنظيم كنند. در غير اين صورت، لازم است سه نفر شاهد قولنامه را امضاء كنند. شايان ذكر است يكي ديگر از موارد مهم اين است كه در قولنامه درج شود كه فروشنده خودرو را به نام خريدار خواهد كرد. پس از تكميل قولنامه، خريدار كه اينك مالك خودرو است بايد تمام مدارك خودرو را اعم از كارت و بيمه نامه از فروشنده تحويل بگيرد.

پرداخت خلافي خودرو
يكي از مواردي كه موجب ضرر و زيان بسياري از افراد شده موضوع خلافي خودرو است. به اين صورت كه شخص بدون اطلاع از ميزان خلافي خودرو اقدام به خريد مي‌كند. در واقع بايد كليه جرائم و خلافي‌هاي خودرو توسط فروشنده، پرداخت و  برگ عدم خلافي در قولنامه آورده شود.

نكات حقوقي مهم در خريد خودرو دست دوم
۱. پلاك خودرو حتماً از نوع جديد باشد و از انواع پلاك قديمي نباشد.
۲. يك سري ابزار از جمله جك و آچار چرخ و زاپاس در خودرو موجود است كه آن‌ها هم جزئي از خودرو بوده و در زمان فروش خودرو، بايد تحويل داده شوند.
۳. كليه توافقات خريدار و فروشنده بايد در قولنامه ذكر شود. اين امر به اين دليل اهميت دارد كه اگر بعدها، مالك قبلي خودرو ادعاهايي نسبت به برخي موارد توافق شده انجام دهد، خريدار به قولنامه و توافقات صورت گرفته استناد كند. به طور مثال هرگاه طرفين ها در مورد ضبط صوت يا لوازم الحاقي جانبي مانند ابزارآلات با فروشنده توافق كرده و تمام توافقات را در قولنامه وارد كرده‌اند، فروشنده نمي‌تواند ادعايي مبني بر دريافت لوازم مذبور داشته باشد.
۴. كارت سوخت دريافتي، مربوط به خودروي مورد معامله باشد و كارت ديگري تحويل گرفته نشود.

كلاهبرداري دلالان خودرو
يكي ديگر از نكات مهم در خريد خودرو توجه به كلاهبرداراني كه ممكن از است از غفلت افراد سوءاستفاده كنند. بايد در نظر داشت كه شب ايده آل ترين و بهترين زمان براي معامله از نظر يك دلال خودرو است. زيرا بسياري از عيب و ايرادهاي خودرو به واسطه تاريكي و عدم دقت كافي، از نظر خريدار پنهان خواهد ماند. بنابراين توصيه مي‌شود تا جايي كه امكان دارد افراد از خريد خودرو در شب و زير نور چراغ خودداري كنند.

نامزدي يا وعده ازدواج، پيماني است كه بين دو نفر، به منظور ازدواج در آينده برقرار مي‌شود.

نامزدي يكي از بهترين دوران آشنايي بين زن و مرد است كه البته گاهي به دلايلي منجر به جدايي زوج‌ ها از يكديگر مي‌شود. جدايي در هر صورت باعث خسارات مادي و معنوي بين طرفين مي‌شود و چه بسا برخي از خسارات قابل جبران نيستند. حال اين سؤال مطرح مي‌شود كه در صورت بر هم زدن نامزدي از طرف يكي از نامزدها ديگري مي‌تواند مطالبه خسارت كند؟ در ارتباط با اين موضوع در مجله دلتا بررسي شده است. در ادامه با مجله حقوقي دلتا همراه باشيد.

حقوق نامزدي
نامزدي پيماني است كه بين دو نفر به منظور ازدواج در آينده برقرار مي‌شود. بر اساس قانون مدني، بين افراد به صرف وعده ازدواج، پيوند و روابط زناشويي ايجاد نمي‌شود، حتي اگر تمام يا قسمتي از مهريه كه بين زن و مرد براي موقع ازدواج مقرّر گرديده، پرداخته شده باشد. بنابراين، هر يك از آن‌ها دختر يا پسر تا زماني كه عقد ازدواج جاري نشده، مي‌توانند از ازدواج، خودداري كنند و طرف ديگر نمي‌تواند، او را مجبور به ازدواج كند و يا به دليل امتناع از ازدواج، خسارتي مطالبه كند. لازم به ذكر است فاصله‌اي كه ميان عقد ازدواج تا مراسم عروسي برقرار مي‌شود و فرصت كافي به دختر و پسر مي‌دهد تا بعد از عقد رسمي و قبل از عروسي، از همديگر شناخت بيشتري كسب كنند نامزدي گفته مي‌شود. نامزدي به اين معنا كاملا جايز و قانوني است. اما در مواردي كه زن و مرد قصد ازدواج با يكديگر دارند ولي هيچ‌گونه صيغه عقد دائم يا موقت بين آن‌ها منعقد نشود، اين نامزدي باطل و مورد حمايت قانون قرار نمي‌گيرد.

بهم خوردن نامزدي در دوران عقد
از آن جا كه ازدواج، قراردادي مهم است، در قانون به مرد و زن اجازه داده شده كه تا آخرين لحظه قبل از وقوع عقد، از تصميم خود بازگردند. بنابراين هيچ يك از نامزدها نمي‌تواند از طريق قانوني، نامزد ديگر را مجبور به ازدواج كند. اما اگر يكي از نامزدها در به هم زدن نامزدي، مقصر باشد، نامزد ديگر مي‌تواند مطالبه خسارت كند. يكي از مواردي كه در مطالبه خسارت مطرح مي‌شود پس گرفتن هداياي رد و بدل شده در دوران نامزدي است. در واقع بر هم زدن نامزدي بدون علت موجه يك نوع سوء استفاده از حقي است كه در قانون در نظر گرفته شده و شخصي كه بدون علت و دليل موجه اقدام به بر هم زدن وصلت نامزدي مي‌كند مقصر است. از اين رو، زيان‌هاي ناشي از بر هم زدن ناموجه نامزدي، بر طبق قانون قابل مطالبه است.

خسارت معنوي ناشي از برهم خوردن نامزدي
همواره اين سؤال مطرح مي‌شود كه هرگاه در اثر به هم خوردن نامزدي بدون علت و دليل موجه، به حيثيت و آبروي نامزد ديگر يا به عواطف و احساسات او لطمه وارد شود، شخص زيان ديده مي‌تواند به اين دليل، مطالبه خسارت كند؟

بر اساس اصل ۱۷۱ قانون اساسي كه جبران خسارت معنوي را به رسميت شناخته، نامزد زيان ديده اين حق را دارد كه علاوه بر مطالبه خسارات مادي، جبران زيان‌هاي معنوي را نيز درخواست كند. شايان ذكر است پس از برهم خوردن نامزدي هر يك از نامزدها مي‌تواند به طرف ديگر رجوع كند و هديه‌اي را كه داده است پس بگيرد. اگر خود هدايا موجود نباشد، بايد قيمت آن هدايا به وي داده شود مگر آنكه آن هدايا بدون تقصير طرف ديگر ازبين رفته باشد. هرگاه وصلت منظور در اثر فوت يكي از نامزدها به هم بخورد و هديه داده شده در اثر تقصير متوفي تلف شده باشد، رجوع به قيمت ممكن نيست.